BİLGİ KÖŞESİ

İşçi Emekçi Ayı; Mayıs!

Mayıs tüm bereketiyle geldi. 1 Mayıs İşçi ve Emek Bayramı ile başlayan ay; annelerimiz için özel bir günü ve İş Sağlığı ve Güvenliği haftasını da içerisinde barındırıyordu. Dopdolu bir ay olduğu ayın başlangıcıyla kendini gösterdi.

İlk kez 1856'da Avustralya'nın Melbourne kentinde taş ve inşaat işçileri, günde sekiz saatlik iş günü için Melbourne Üniversitesi'nden Parlamento Evi'ne kadar bir yürüyüş düzenlediler.

1 Mayıs 1886'da Amerika İşçi Sendikaları Konfederasyonu önderliğinde işçiler günde 12 saat, haftada 6 gün olan çalışma takvimine karşı, günlük 8 saatlik çalışma talebiyle iş bıraktılar.

Bu gösteriler 1 Mayıs'ı izleyen günlerde tüm harareti ile devam etti ve 4 Mayıs'ta kanlı Haymarket Olayı'na yol açtı.

Uygulanan yasal baskılarla bu gösterinin tekrarlanması engellendi. 14 Temmuz-21 Temmuz 1889'da toplanan İkinci Enternasyonal'de Fransız bir işçi temsilcisinin önerisiyle 1 Mayıs gününün tüm dünyada "Birlik, mücadele ve dayanışma günü " olarak kutlanmasına karar verildi. Böylece ikinci gösteri 1890 yılında yapılabildi.

Zamanla 8 saatlik işgünü birçok ülkede resmen kabul edildi. 1 Mayıs böylece işçilerin birlik ve dayanışmasını yansıtan bir bayram niteliğini kazandı. Günümüzde sosyalist ülkeler ve diğer birçok ülkede tatil günü olan 1 Mayıs' ı işçiler büyük kitle gösterileriyle kutlamakla birlikte bazı ülkelerde ise 1 Mayıs’ın siyasal bir eylem biçiminde yorumlanması nedeniyle kutlamalar ve gösteriler yasaklanmaktadır.

Türkiye’ de ise ne yazık ki ‘’Kanlı 1 Mayıs’’ olarak anılmaktadır. 1 Mayıs 1977 yılında 34 kişinin yaşamını yitirdiği, 136 kişinin de yaralandığı olay meydana gelir.

500 bin kişinin katılmış olduğu bu mitingde akşam saatlerinde etraftan gelen silah sesleri ile kalabalık büyük bir dehşet yaşadı. Yaşanan çatışma nedeniyle insanlar panik halde kaçmaya başladılar. Ne yazık ki olay 34 kişinin hayatını kaybetmesiyle ve birçok kişinin de ciddi şekilde yaralanmasıyla sonuçlandı. Ne için yada her ne sebeple kimler tarafından olayın vuku bulduğu halen çözüme kavuşmuş olmamakla beraber günümüzde acısını aynı tazelikte hissettirmektedir.

Yaşayıp gidiyoruz bir tane hayatta ve bu hayatı kazanmak için kimilerimiz kolunu kıpırdatmıyor en ufak bir esinti için, kimilerimiz ise yaşamlarını yitiriyor bir avuç lokma için fabrikalarda, kulelerde, maden ocaklarında, tersanelerde. Yerin neresi olduğu önemli değil hepimizin ismi aynı aslında, ‘işçi’ yani işini ehliyle, en iyi şekilde yapan kişi. Her ne kadar genel algıda kişinin işini en iyi yapan olarak nitelendirilmesi için  sadece ürettiği ürünün kalitesi ölçüt alınsa da, bunu ortaya koyarken, bir takım malzemeleri harmanlayarak bir ürünün  oluşumuna katkı sağlarken ürettiği ürün kadar kendini ne denli düşündüğü de bir kıstas oluşturmalıdır aslında. İşinin ehli, yapılan işin hem ne denli kaliteli oluşturulacağını hem de ne denli güvenli koşullarda yapılacağını en iyi bilen ve uygulayan insan demektir.

İş kazalarının %80’ inin ne yazık ki tehlikeli davranışlardan kaynaklandığı, yani çalışanların vermiş oldukları yanlış karalardan ötürü oluştuğu istatistiksel bir gerçektir. Sanmıyorum ki hiçbir kimse hobi olarak inşaat iş kolunda yada maden ocağında ya da tersanelerde, ya da evlerde temizlik işlerinde …vb. çalışıyordur. Herkesin yegane amacı var, o da elbette bütünüyle maddiyat, işverenlerde buna dahil olmakla beraber elbette. Fakat çoğu zaman şu gerçeği unutuyoruz ki kişinin sağlığı olmadan da bu amaçladığımız noktaya ulaşmamızın imkanı güç.

Neyse ki kanunlar ile her geçen gün şartların olgunlaşması için yeni düzenlemeler getiriliyor, bunları görmek güzel. Soma faciasından sonra madenlere yapılan denetimler arttırıldı ve birçok maden ocağı kapatıldı uygunsuz olması gerekçesiyle. İşverenlere, çalışanların hak ettikleri güven koşullarında işyerleri oluşturmadıkları için bedel ödetmek gerekli. Fakat bununla beraber söz konusu ocaklarda çalışanlar işten çıkarılmak durumunda bırakıldılar ve birçok işçimiz mağdur oldu yine.

Metal sektöründe yine Mayıs ayı içerisinde büyük bir başkaldırı gerçekleşti ve halen devam etmekte. 400 den fazla metal sektörü işçisi sendikalarını boykot ederek sendika ile aralarındaki bağı kestiler çünkü haklarını savunan sendikaya ihtiyaçları vardı ve bununla beraber mevcut bulundukları kurumlarda iş durdurma eylemi yaparak istifalarını verdiler. Amaç tekti; haklarını istemekteydiler.

İşverenler farkında değillerdir ki; önce insan düşüncesini benimseyerek, çalışanının sosyal haklarının yanında, sağlığının ve canının da korunmasını temel amaç olarak belirleyen işyerleri, bunun karşılığında sağlıklı, hırslı ve tam kapasiteyle hizmet veren çalışanlara sahip olmaktadırlar.

Bu eylemin, 1987 yılından bu yana her yıl 4-10 Mayıs tarihleri arasında kutlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Haftasında gerçekleşmiş olması ise enteresan bir örtüşme idi.

2015 yılının iş kazaları bilançosundan söz etmeden geçemeyeceğim. Bu rakamlardan söz etmek demek, umudu öldürmek değil, sadece gerçekleri görmek ve bu rakamları bilerek ve görerek artık daha bilinçli daha işiyle ve kendisiyle teması kuvvetli kimseler olmamız gerektiğinin farkına varmamızın fotoğrafını sunmaktır amaç.


Tablo – 1. 2015’ in İlk Dört Ayı Ölümlü İş Kazaları Bilançosu – İSİG Meclisi Verileri

 Lütfen işyerinize bir güvenlik penceresi açarak hayata bağlanın. İş kazasını önlemek, bedelini ödemekten ucuz ve kolaydır.